RKD STUDIES

Dit chronologisch overzicht gaat in op de vraag hoe de ondertekening in Lastmans werk zich in de loop van de tijd presenteert en hoe die functioneert tijdens het uitwerken van de verflagen.

Voor het kleine paneel met De onthoofding van de Heilige Paulus [nr. 1], dat mogelijk het vroegste schilderij van Lastman is en al zou zijn ontstaan voor diens reis naar Italië (ca. 1603/04-1606/07),¹ kunnen deze vragen niet worden beantwoord, omdat er geen ondertekening valt te onderscheiden. In een aanzienlijk aantal gedateerde werken die ontstonden na Lastmans terugkeer uit Italië komt echter een duidelijke ondertekening voor. Het zal bovendien blijken dat de kunstenaar het experiment niet schuwde.

Nr. 1
toegeschreven aan Pieter Lastman
De onthoofding van de Heilige Paulus, 1601/1602
Utrecht, Museum Catharijneconvent, inv./cat.nr. BMH s141